HORMONALNA TERAPIJA MALIGNIH TUMORA

Svi oblici malignih tumora koji su osjetljivi na spolne hormone tretiraju se hormonalnim pripravcima. To su , npr. tumor dojke, prostate, maternice, i ovarija. To znači da su ti tumori ovisni o koncentracijama spolnih hormona u krvi i njihova prisutnost snažno potiče rast tih tumora. Preptostavka glasi: ako blokiramo djelovanje spolnih hormona doći će i do povlačenja tumora jer neće više imati poticaja. Pretpostavka u praksi uglavnom funkcionira.
Primjerice, megestrol (kemiski modificirani progestagen) pomaže kod raka dojki i maternice i to nedovoljno poznatim mehanizmom. Analozi gonadotropin otpuštajućeg hormona (hormon hipotalamusa koji potiče oslobadjanje LH i FSH) i to leuprorelin, triptorelin i goserelin snažno potiru lučenje spolnih hormona pa se koriste kod muškaraca za liječenje raka prostate, odnosno kod žena za liječenje nekih oblika tumora maternice.
Jako važna skupina lijekova jesu antagonisti hormona. Tu spadaju antiestrogeni poput tamoksifena koji se u organizmu veže za estrogene receptore, blokira ih, ali ne aktivira, a koristi za liječenje raka dojki te flutamid i bikalutamid koji su antiandrogeni (blokiraju djelovanje testosterona kod muškaraca), a koriste se za liječenja raka prostate.
Najnovija skupina jesu inhibitori enzima. Oni blokiraju određenje enzime koji su važni u biosintezi estrogena u ljudskom organizmu. Aminoglutetimid blokira korištenje kolesterola u sintezi estrogena i time blokira kompletni biosintetski put nastajanja estrogena. Letrozol, anastrozol i eksemestan jesu inhibitori enzima aromataze. Naime, ključni korak u sintezi estrogena je pretvaranje kinonskog A prstena na steroidu u aromatski prsten (fenol). Tek tada nastaje estrogenska steroidna struktura. Tu ulogu obavlja enzim aromataza. Ukoliko je ona blokirana pomenutim lijekovima tada fali taj ključni dio u sintezi estrogena te stoga koncentracija estrogena u organizmu bitno opada.

Registar lijekova u RH, 2006:

L02        Endokrina terapija
L02A      Hormoni i srodne supstancije
L02AB    Progestageni
              medroksiprogesteron – Provera
              megestrol - Megace, Megostat
L02AE    Analozi gonadotropin-otpuštajućeg hormona (GnRH agonisti)
              triptorelin – Decapeptyl
              goserelin – Zoladex, Zoladex LA
L02B      Antagonisti hormona
L02BA    Antiestrogeni
              tamoksifen – Nolvadex
L02BB    Antiandrogeni
              flutamid – Flucinome, Prostandril
              bikalutamid – Casodex
L02BG    Inhibitori enzima
              aminoglutetimid – Mamomit
              letrozol – Femara
              anastrozol – Arimidex
              eksemestan – Aromasin